By april 24, 2019 11:50 am Lees verder →

Roerdaljournaal.nl: Rubriek Onze Taal deze keer over ontleden en met name het lijdend voorwerp

Toerdalen – In de rubriek over de Nederlandse taal heeft Onze Taal het deze keer over het ontleden van een zin. Wat is het lijdend voorwerp (lv)?
Het lijdend voorwerp is het zinsdeel dat samen met het werkwoord zegt wat het onderwerp doet. In de zin Oma bakt taarten is taarten bakken wat oma doet. Bakt is het gezegde, en taarten is het lijdend voorwerp.

Meer weten?
Het lijdend voorwerp hoort bij de betekenis van het werkwoord. Als je bakt, bak je altijd iets, zelfs als het er niet bij staat. In de zin Oma bakt heerlijk staat er niet bij wat oma bakt, maar je denkt er altijd wel iets bij. Het lijdend voorwerp is dan weggelaten. Niet alle werkwoorden hebben een lijdend voorwerp nodig. Het werkwoord huilen bijvoorbeeld heeft geen lijdend voorwerp. Je kunt gewoon zeggen Ik huil, zonder dat daar iets bij hoort.

Waar moet je op letten?
Het gaat altijd om werkwoorden die zeggen wat het onderwerp doet. Werkwoorden die zeggen wat het onderwerp is hebben ook wel een extra zinsdeel nodig, maar dat noem je dan een naamwoordelijk deel. In de zin Mijn opa is boer hoort boer wel bij is (boer zijn), maar hij is boer en hij doet niet boer.

Waarom heet het eigenlijk lijdend voorwerp?
Vroeger, toen de term bedacht werd, redeneerde men zo: het zinsdeel dat bij het werkwoord hoort is meestal een voorwerp: een boek lezen, een boom kappen, een boterham eten. Het kan ook wel een mens of dier zijn (een ridder slaan, een hond aaien), maar zo’n mens of dier gedraagt zich daarbij als een voorwerp, en doet niet echt mee met de actie. Met andere woorden: het voorwerp ondergaat datgene wat het onderwerp doet. Een oud woord voor ondergaan is lijden. Vandaar lijdend voorwerp.



Posted in: algemeen