By juni 11, 2017 8:44 am Lees verder →

Wachtlijsten gespecialiseerde ggz treffen vooral volwassenen met autisme

Roermond – Zorgaanbieders en zorgverzekeraars moeten actie ondernemen om de wachtlijsten voor volwassenen met autisme in de gespecialiseerde ggz terug te dringen. Verwijzers zoals huisartsen en bedrijfsartsen moeten hun deskundigheid op het gebied van autisme vergroten.

Dit staat in de Marktscanggz 2016 van de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa), die het ministerie van
VWS op 1 juni 2017 naar de Tweede Kamer stuurde. De NZa is een
onafhankelijke organisatie die onder meer toezicht houdt op de toegankelijkheidvan de zorg.

Gemiddeld wachtten volwassenen in 2016 zes weken op een een intakegesprek
bij een instelling voor gespecialiseerde ggz, ondanks dat een bwachttijd van
vier weken in de zorg als aanvaardbare norm geldt. Vooral mensen met autisme en
persoonlijkheidsstoornissen wachten volgens de NZa doorgaans lang op een
intake-gesprek. En na dit gesprek wacht de helft wederom langer dan vier weken
voordat er een diagnose ligt; een kwart zelfs langer dan acht weken.
Verschillen tussen zorgverzekeraars zijn er volgens de NZa niet. Het langst
zijn de wachttijden voor gespecialiseerde ggz in de provincies Limburg, Drenthe
en Utrecht, het kortst in Zeeland en Groningen.

Huisarts

‘Zorgaanbieders en zorgverzekeraars moeten actie ondernemen om deze
wachtlijsten terug te dringen’, zo staat in de Marktscan ggz 2016.
Volgens de zorgautoriteit moet er onder andere worden gewerkt aan het vergroten
van de autisme-deskundigheid bij verwijzers. ‘Het zou heel goed zijn als
huisartsen en bedrijfsartsen goede bijscholing zouden krijgen op het gebied van
autisme’, zegt klinisch psycholoog en autisme-specialist Annelies Spek,
voorzitter van de werkgroep Zorgstandaard Autisme. ‘Veel artsen zeggen dat ze
er te weinig over hebben geleerd tijdens hun opleiding.’ Volgens Swanet
Woldhuis, directeur van de Nederlandse Vereniging voor Autisme (NVA) en
oudervereniging Balans, zou de huisarts weer de centrale persoon moeten zijn
die de zorg coördineert. ‘De budgetten voor de wijkteams gaan nu ten
koste van de gespecialiseerde zorg in gemeenten.’

Volgens Woldhuis ligt de bal nu vooral bij de zorgverzekeraars. ‘Die hebben
zorgplicht en moeten ervoor zorgen dat er voldoende kwalitatief goede zorg
wordt ingekocht bij voldoende aanbieders. De patiënt moet de keuze hebben en
niet, zoals nu vaak het geval is, op dichte deuren stuiten bij veel
zorgaanbieders.’

Volgens Spek hebben de relatief lange wachtlijsten onder andere te maken
met de stijging van het aantal mensen dat op latere leeftijd het
diagnosetraject ingaat. ‘En dat is het gevolg van de grotere maatschappelijke
aandacht voor autisme. Je ziet hetzelfde gebeuren met mensen met
gender-identiteitsproblemen, ook voor hen lopen de wachtlijsten op dit moment
op. Zorgbudgetten zouden mee moeten bewegen met deze maatschappelijke
ontwikkelingen.’

Oormerken budget

Zorgverzekeraars wordt door de zorgautoriteit geadviseerd om behandelgeld
voor personen met autisme of persoonlijkheidsstoornissen voortaan te oormerken.
Hiermee kan volgens de NZa worden voorkomen dat de behandeling van deze
doelgroep – die vaak relatief lang duurt – een financieel risico vormt voor
zorgaanbieders. ‘Dat vind ik een goed signaal’, zegt Spek. ’Op dit moment wordt
voor ingewikkelde patiënten soms de deur dichtgehouden uit financiële
overwegingen, zelfs door gespecialiseerde instellingen. Nadeel van oormerken
kan echter zijn dat deze maatregel leidt tot nog meer administratieve rompslomp
voor zorgverleners.’

De zorgautoriteit wil dat zorgverzekeraars en zorgaanbieders contractueel
gaan vastleggen dat behandelaren werken volgens richtlijnen en zorgstandaarden,
vooral om onnodige behandeling te voorkomen. ‘Dat kan zeker helpen, vooral
omdat de nieuwe Zorgstandaard Autisme die eind dit jaar klaar zal zijn heel erg
uitgaat van het perspectief van de patiënt’, zegt Spek. ‘Maar richtlijnen en
zorgstandaarden moeten wel altijd het uitgangspunt blijven en niet keihard
worden opgelegd. Er zijn bijvoorbeeld altijd patiënten die een uitzondering
hierop nodig hebben, bijvoorbeeld iemand met meerdere aandoeningen.’
Autisme-experts

Ook in de Marktscan ggz 2015 signaleerde de NZa al relatief hoge
wachttijden voor mensen met autisme in de gespecialiseerde ggz. In het in
november 2016 verschenen Rapport Onderzoek Zorgplicht van de NZa worden
door zorgverzekeraars en zorgaanbieders onder meer de volgende oorzaken
genoemd: het verkeerd verwijzen en het gebrek aan autisme-experts bij
instellingen. ‘Gespecialiseerde ggz-instellingen zijn op dit moment heel
huiverig om personeel een vaste aanstelling te geven omdat zij niet weten welk
budget zij in de nabije toekomst van zorgverzekeraars zullen krijgen’, zegt
Spek. ‘Het gevolg is dat van veel mensen na twee jaar het contract niet wordt
verlengd omdat ze vanaf dat moment een vaste aanstelling moeten krijgen. Zo kan
je natuurlijk weinig expertise opbouwen.’
Woldhuis vindt dat instellingen op dit moment teveel tijd en geld kwijt
zijn aan administratie, dit gaat volgens haar ten koste van de zorg. ‘De
facturatie en verantwoording zouden echt een stuk eenvoudiger moeten, en op
uniforme wijze in elke gemeente.’

Preventie
Volgens Woldhuis moet er meer aandacht komen voor preventie, onder andere
door patiëntenverenigingen. ‘Bij de NVA en Balans komen enorm veel vragen
binnen om ondersteuning en informatie op het gebied van autisme’ zegt Woldhuis.
‘Ook van diverse hulplijnen in het land die zich geen raad weten met de vaak
zeer complexe vragen. Wij hebben de expertise in huis, maar kunnen de
hoeveelheid vragen nu niet aan omdat wij hiervoor geen financiering meer
ontvangen vanuit de overheid. Wij nodigen het ministerie van VWS, de NZa en
Zorgverzekeraars Nederland uit om hierover met ons in gesprek te gaan.’

Mensen die lang op hulp moeten wachten adviseert de NZa om hun
zorgverzekeraar om bemiddeling te vragen. Als dat niet helpt, kunnen zij een
melding doen bij de NZa.



Posted in: algemeen, roermond